De Schotse Hooglander

Bos taurus taurus

Het verhaal van de Schotse Hooglander

De Schotse Hooglander ben je vast wel eens tegengekomen tijdens een wandeling door de Nederlandse natuur. Deze schitterende dieren zien er indrukwekkend uit, zeker in ons Nederlandse landschap, maar ze zijn erg vredelievend. Je herkent de Schotse Hooglander aan zijn meestal roodbruine kleur, zijn langharige vacht en indrukwekkende horens. De meeste Schotse Hooglanders die je tegenkomt zijn roodbruin van kleur, maar je hebt ook zwarte en zelfs blonde varianten. Het zijn sociale dieren en ze leven in groepen. Dit doen ze om elkaar te beschermen tegen gevaren van buitenaf. Natuurlijke vijanden kent de Schotse Hooglander nauwelijks in ons land. De wolf is er één van, maar deze komt op het moment nog maar sporadisch voor in ons land. Echter kan de Schotse Hooglander de hond ook aanzien als wolf. Voorzichtigheid is dus geboden, maar daarover later meer.

Ze leven dus in groepen om elkaar bescherming te kunnen bieden. Binnen deze groep is één mannelijke leider en één vrouwelijke leider. De mannelijke leider is de uiteindelijke ‘echte’ leider van de groep. Een volwassen mannetje wordt een stier genoemd en weegt ongeveer 800 kilo. Een vrouwtje wordt een koe genoemd en zal op volwassen leeftijd ongeveer 500 kilo wegen. Indrukwekkende dieren dus.

De Schotse Hooglander: Echte natuurbeheerders

Maar waarom zijn de Schotse Hooglanders eigenlijk geïntroduceerd in ons land? In Nederland komen Schotse Hooglanders voor om ons landschap op natuurlijke wijze te onderhouden. Het landschap groeit dicht zonder deze grazers en dat is niet gewenst. Ze worden ingezet voor intensieve begrazing en zorgen voor diversiteit en variatie in het landschap. Ze woelen de aarde om met hun snuiten en schuren tegen (jonge) boompjes en struiken aan. Dit klinkt misschien niet goed, maar is dat zeker wel. Hierdoor ontstaan er nieuwe leefplekken voor onder andere insecten. Zij leven onder de afgevallen schors van bomen en kruipen in de omgewoelde zandgrond. Maar ook vlinders, vogels en bijzondere plantsoorten weten hun weg terug te vinden in de gebieden waar de Schotse Hooglander wordt ingezet. De Schotse Hooglander mag je dus gerust een echte natuurbeheerder noemen.

Schotse Hooglander

Dikke vacht en lange haren

We benoemden al eerder de dikke vacht en de lange haren van deze prachtige grazers. Dat, samen met zijn indrukwekkende horens, is natuurlijk hét kenmerk van de Schotse Hooglander. Het dier komt oorspronkelijk uit de Schotse Hooglanden, zoals zijn naam wel doet vermoeden. Hier wist hij te overleven in het ruige landschap. Zijn dikke wintervacht beschermde hem tegen de extreme en koude weersomstandigheden in de Hooglanden. Door zich in de zomer en de herfst helemaal vol te eten, vormt de Schotse Hooglander een mooie vetlaag om de koude winter in te gaan. Sneeuw en kou deert hem nauwelijks. Om deze reden zijn de dieren ook ideaal om het hele jaar door als natuurbeheerder in ons land in te zetten. In 1986 werden de eerste runderen naar Nederland gehaald en inmiddels zie je ze op steeds meer plekken rustig grazen en in het gras genieten van het zonnetje.

Waar komt de Schotse Hooglander voor in Nederland?

Op steeds meer plekken in Nederland kom je de Schotse Hooglander tegen tijdens een wandeling door de natuur. Je zou denken dat je ze alleen tegenkomt in grote natuurgebieden, maar niets is minder waar. Ook kleine natuurgebieden gedijen uitstekend bij de aanwezigheid van deze grazers. Dus ook aan de rand van een stad kun je gerust een Schotse Hooglander tegen het lijf lopen. Ze lopen echter nooit helemaal ‘los’ door een gebied. Grote stukken zijn afgeschermd en de aanwezigheid van de dieren wordt altijd aangekondigd. Je weet dus altijd dat je een gebied in loopt waar je deze grote grazers tegen kunt komen. Een aantal plekken waar je de Schotse Hooglander tegen kunt komen zijn:

  • Veluwezoom (Gelderland)
  • Witte Veen (Overijssel)
  • Lauwersmeer (Groningen/Friesland)
  • De Meinweg (Limburg)
  • Hollandse Duinen (Zuid-Holland)
  • Kempen-Broek (Limburg)
  • Stippelberg (Noord-Brabant)
  • Kadoelerbos (Flevoland)

De Schotse Hooglander komt op nog veel meer plekken voor in Nederland. Wil je zeker weten dat je hem tegen zijn imposante lijf loop? Bezoek dan een van bovenstaande gebieden.

Schotse Hooglander

Zijn Schotse Hooglanders gevaarlijk?

Een vraag die vaak gesteld wordt is of de Schotse Hooglander een gevaarlijk dier is. Een terechte vraag, ze lopen immers vrij rond door gebieden waar ook veel gezinnen met (kleine) kinderen wandelen. De Schotse Hooglander is geen gevaarlijk dier. Hij vertoont zelden agressief gedrag en zal mensen over het algemeen geen kwaad doen. Echter, zoals met alle dieren, is voorzichtigheid geboden. Een Schotse Hooglander zal niet snel aanleiding zien om een mens aan te vallen omdat deze toevallig rustig langsloopt. Ze hebben een rustig karakter en zijn vaak gewend aan de aanwezigheid van mensen. Daarom kunnen ze ook geplaatst worden in drukke wandelgebieden. Toch zijn er een aantal regels waar iedereen zich aan moet houden. Want ondanks dat dat ze er aandoenlijk en aaibaar uitzien, het blijven wilde dieren. Houd je dus strikt aan de volgende regels:

Blijf op ruime afstand (minimaal 25 meter)

Met name als er kalfjes in de buurt zijn. Een kalfje kan zich niet goed beschermen, dus als de moeder vreemdelingen in de buurt ziet, zal ze er alles aan doen om haar kalf te beschermen. Maar ook als er geen kalfjes zijn, is het aan te raden met een ruime boog om de groep heen te lopen. Probeer de kudde niet te doorkruisen maar loop er omheen. Is dit niet mogelijk? Kijk dan of er een andere route is.

Houd honden aan de lijn

We hebben het al even benoemd, de Schotse Hooglander kan een hond aanzien als een wolf; zijn natuurlijke vijand. Een hond is dus een bedreiging voor de kudde en deze kan dan ook onvoorspelbaar reageren. Het laatste wat je wilt is dat een Schotse Hooglander de aanval inzet. Dit machtige dier kan flinke schade aanrichten als hij dat wilt. Houd daarom altijd honden aan de lijn, laat ze niet naar de Schotse Hooglander toegaan en probeer zo veel mogelijk afstand te houden. In sommige gebieden zijn honden om deze reden dan ook niet toegestaan.

Ga ze niet aaien of voeren

Ze ogen aandoenlijk en aaibaar met hun woeste haardos, maar blijf van de dieren af. Het dier kan zich bedreigd voelen en dit laten merken. Blijf al helemaal uit de buurt van de kalfjes. De moeder zal er alles aan doen haar jong te beschermen. Het kan goed zijn dat Schotse Hooglanders niet reageren als je hem aait. Maar als dit de hele dag door gebeurt, kan hij flink geïrriteerd raken. Jij hebt dus misschien geluk gehad, maar de volgende nietsvermoedende wandelaar kan te maken krijgen met een geïrriteerde grazer. Neem dit risico dus nooit, niet alleen voor jezelf, ook voor anderen. Ook voeren is uit den boze. Ze kunnen zich uitstekend zelf redden en dieren die gevoerd worden zullen alsmaar vaker naar mensen toegaan. Want mensen worden dan geassocieerd met voedsel.

Laat ze niet schrikken

Ga niet rondrennen of harde geluiden maken. Zorg ook dat kinderen zich rustig houden. Door harde geluiden en wilde bewegingen kunnen de dieren schrikken en eventueel een aanval inzetten. Loop rustig en langzaam langs de dieren af (voldoende afstand!) en het enige wat ze zullen doen is je vanonder hun lange haren aankijken.

Als je je aan deze regels houdt kun je met een gerust hart wandelen in gebieden waar de Schotse Hooglander zich bevindt. Je hoeft er zeker niet bang voor te zijn zolang jij je aan de regels houdt. Af en toe is er een bericht in het nieuws dat iemand is aangevallen door een Schotse Hooglander. Helaas gaat het dan altijd om mensen die zich niet aan de regels hebben gehouden. Dus bewonder ze van een afstandje en geniet van hun prachtige verschijning. De Schotse Hooglander is een aanwinst voor onze natuur.

Op de website waarneming.nl kun je zien waar mensen de Schotse Hooglander hebben gespot in Nederland. Dus wil je er ook een tegen het imposante lijf lopen? Kijk dan eerst even op de website. Maar houd je altijd aan bovenstaande regels mocht je de dieren tegenkomen!

Wolfspoot

ONTDEK DE PRACHTIGE NEDERLANDE NATUUR